Kina vil knekkja kyrkjer. Mektig minister er Støres gjest

Vågar statsminister Jonas Gahr Støre å ta opp med Kinas utanriksminister at væpna kinesisk politi nyleg har storma fredelege kristne samlingar?

Måndag tek Støre og utanriksminister Espen Barth Eide i mot den kinesiske utanriksministeren Wang Yi. Namnebror til den mektige ministeren, pastor Wang Yi, har vore fengsla sidan desember 2018 og sonar ei straff på ni år bak murane. Vil Støre opp saka hans med den kinesiske ministeren?

Pastor Wang Yi grunnla og leia den uregistrerte kyrkja Early Rain Covenant Church i Chengdu sørvest i Kina.  Han vart fengsla i en politirazzia i starten av desember 2018.

Storaksjon med politi
I ein storaksjon den gongen vart kyrkjebygget i Chengdu stengt. I desember vart pastor Wang Yi dømt til ni år bak murane for å ha «oppildna til undergraving av statsmakta».

Han vart også dømt for «illegale forretningsoperasjonar» fordi kommunistregimet har stempla den uregistrerte kyrkja som ulovleg. All innsamling av gåver til kyrkjeleg arbeid er difor, ifølgje regimet, «illegale forretningsoperasjonar» som vert straffa med fengsel.

Etter at hovudkyrkja vart stengt, har medlemmene halde fram i mindre fellesskap i fleire byar. Desse fellesskapa har vore utsette for ein serie politiaksjonar og arrestasjonar – seinast i januar i år og i juni.

Det kinesiske diktaturet intensiverer nemleg forsøka på å knusa uregistrerte kyrkjer – kyrkjer som nektar å innordna seg kommunistregimet.

Det kinesiske diktaturet intensiverer nemleg forsøka på å knusa uregistrerte kyrkjer

Avhøyr og lovsong

Søndag 14. juni, midt i gudstenesta, slo væpna politi til. Minst 50 politifolk skal ha vore med på storaksjonen mot eit fellesskap som er del av Early Rain-kyrkja til Wang Yi.

Meir enn 30 leiarar og kyrkjemedlemmer vart med makt tekne med i politiet sine køyretøy for avhøyr. To leiarar – Yan Hong og Wu Wuqing – vart internerte. Ifølgje Early Rain, som melde om razziaen på den krypterte appen Telegram, song dei lovsongar fram til dei fleste vart sette fri.

Dei resterande kyrkjelydsmedlemmene, som omfatta både eldre og barn, vart i mellomtida stengde inne og utsette for identitetskontroll, ifølgje kyrkja. Videoopptak viser at nokre av dei song vidare, sjølv om ein sivilkledd politimann gjekk opp på scena og gjentekne gonger ropa at dei måtte stanse, skriv BBC – med kyrkja som kjelde.

Også i januar slo altså politiet til. Dei to leiarane som no er internerte, vart også den gongen sette i varetekt, skulda for å «skapa krangel og provosera fram problem».

Slo til mot Zion
Tidleg i oktober gjennomførte politi ein storstilt aksjon mot ei anna stor uregistrert kyrkje, Zion. Hovudbygget i Beijing vart stengt i september 2018 fordi kyrkja nekta å etterkoma eit pålegg om å montera overvakingskamera i kyrkjerommet. Etter stenginga har medlemmene også der halde fram i mindre fellesskap, i fleire byar. Razziaen i oktober var den største aksjonen mot ei uregistrert kyrkje sidan 2018. Framleis sit pastor Ezra Jin og 8 andre i varetekt. Ni vart sette fri i juni, dei andre går verre kriminelle anklager i møte, melder China Aid.

Amnesty International slår fast at interneringa er teikn på intensiverte angrep på trusfridommen i Kina.

Viktig besøk
Måndag kjem altså den kinesiske utanriksministeren Wang Yi til Oslo. Han er ein mektig minister sidan han også har plass til leiinga av kommunistpartiet.

Besøket frå Beijing gjev, ifølgje Utanriksdepartementet, «høve til å drøfte bilaterale spørsmål og internasjonale saker der Noreg og Kina har felles interesser». Samarbeid om klima, miljø og grøn omstilling og open dialog om løysing av globale kriser og konfliktar er viktig.

Grove brot
Så har venteleg Kina og Noreg ikkje «felles interesser» når det kjem til Kinas grove brot på menneskerettane. Vil statsminister Støre og utanriksminister Barth Eide snakka tydeleg om usemja om til dømes dei uhyrlege brotsverka mot uigurane? Eller vil fundamentale og grove brot på menneskerettane verta tona ned for ikkje å forsura dialogen – med ord som at partane er samde om å vera usamde?

Utanriksminister Wang Yi representerer diktatoren Xi Jinping. Xi ryddar i stor stil unna partitoppar. I like stor stil gjennomfører han endringar for å sikra at kommunistpartiet skal ha styring over alt i samfunnet. Protestantiske pastorar og prestar og katolske biskopar som ikkje følgjer partilina, sit fengsla.

Væpna politi
Væpna politi vart sette i sving, altså, mot kristne fellesskap som fredeleg praktiserer trua si. Det er uttrykk for den brutale maktbruken som Xi Jinping står bak.

Pastorane Ezra Jin og Wang Yi fortener at deira saker vert løfta opp når mektige menn frå Beijing møter vestlege leiarar. Både vi og den norske regjeringa må krevja at internerte og fengsla fredelege religiøse leiarar snarast vert sett fri utan vilkår.

Ein dialog om fred i verda blir ikkje ekte utan tydeleg dialog også om grove brot på menneskerettar.